AFM wijst op risico’s van ‘Buy Now, Pay Later’

Kleding jurken via Pixabay

De norm om direct te betalen of eerst te sparen kan door ‘Buy Now, Pay Later’ veranderen. Hierdoor kan ‘schuldgewenning’ ontstaan. Dat vindt de AFM een zorgelijke ontwikkeling.

De AFM: “Er bestaat ook een reëel risico op ‘schuldenstapeling’. Dat wil zeggen dat BNPL wordt verstrekt aan consumenten die mogelijk al te veel schulden hebben. BNPL-aanbieders zijn namelijk niet wettelijk verplicht om een inkomsten- en lastencontrole uit te voeren en zijn vaak niet aangesloten bij de Stichting Bureau Kredietregistratie (BKR). Door de huidige economische ontwikkelingen maken wij ons meer zorgen over de risico’s van achteraf betalen. Consumenten die financieel klem (komen te) zitten, kunnen denken dat achteraf betalen op de korte termijn een oplossing is. Op de langere termijn kan dit echter zorgen voor meer financiële problemen.”

Verkeerde prikkels in verdienmodel

Het lijkt voor consumenten dat BNPL gratis is maar zij kunnen worden verrast door relatief hoge kosten als zij niet op tijd betalen. De AFM merkt in haar rapport op dat “het verdienmodel per aanbieder verschilt. Alle aanbieders krijgen inkomsten uit hun samenwerking met retailers, maar de inkomsten van sommige aanbieders bestaan ook uit inkomsten uit aanmaningskosten bij klanten die te laat betalen. De inkomsten uit aanmaningen bedragen tot 40 procent van de totale inkomsten van deze BNPL-aanbieders. De aanmaningskosten zijn meer dan kostendekkend en daarmee winstgevend en vormen een substantieel deel van het verdienmodel. Daardoor kent het huidige verdienmodel van deze BNPL-aanbieders prikkels die tegengesteld zijn aan de belangen van de klant”.

De AFM benadrukt dat aanbieders ervoor moeten zorgen dat de kosten voor klanten duidelijk zijn en alleen uit wettelijke incassokosten bestaan. Daarbij verwacht de AFM van aanbieders dat zij kunnen aantonen dat zijzelf, en het incassobureau waarmee wordt samengewerkt, voldoen aan de wettelijke voorschriften.

De AFM houdt nu nog geen toezicht op BNPL. Dit zou in de toekomst kunnen veranderen aangezien de Europese Commissie heeft voorgesteld om BNPL te reguleren binnen de Richtlijn Consumentenkrediet. Dan komt BNPL onder toezicht van de AFM en moeten BNPL-aanbieders voldoen aan de wetgeving over onder meer informatieverstrekking, kredietwaardigheidsbeoordeling en achterstandsbeheer. Hier wordt nu op EU-niveau over onderhandeld. Gezien de risico's van achteraf betalen, is de AFM voorstander van het voorstel.